{"id":34677,"date":"2026-04-29T14:49:08","date_gmt":"2026-04-29T12:49:08","guid":{"rendered":"https:\/\/naider.com\/naiderlab\/land-sea-interactions-nuevas-perspectivas-y-prioridades-en-la-planificacion-marino-costera\/"},"modified":"2026-04-30T17:17:27","modified_gmt":"2026-04-30T15:17:27","slug":"land-sea-interactions-nuevas-perspectivas-y-prioridades-en-la-planificacion-marino-costera","status":"publish","type":"naiderlab","link":"https:\/\/naider.com\/eu\/naiderlab\/ezagutza\/adituen-analisia\/land-sea-interactions-nuevas-perspectivas-y-prioridades-en-la-planificacion-marino-costera\/","title":{"rendered":"Land-Sea Interactions: itsaso-lur plangintzaren ikuspegi eta lehentasun berriak"},"content":{"rendered":"\n

Historikoki, lurralde-antolamendua eta itsas-ingurunearen kudeaketa<\/strong> ez dira koordinatu. Aitzitik, sektorialtasunaren<\/strong> ezaugarria izan dute, politika bakoitzak \u2014hirigintzak, arrantza-politikak edo azpiegiturakoak\u2014 bere logika propioarekin funtzionatuz.<\/p>\n\n\n\n

Deskonexio eta koordinazio-falta<\/strong> hori gaur egun ez da bideragarria, itsas-antolamenduaren esparruan ikuspegi-aldaketa<\/strong> baten ondorioz. Itsas Espazioaren Antolamenduaren Europako Direktibak (2014\/89\/EB)<\/a> araudia aldatu du, plan guztiek ikusmolde berrien bila daitezela eskatuz, hala nola ekosistema-ikuspegia eta Lur-Itsas Interakzioak<\/strong> (Land-Sea Interactions, LSI).<\/p>\n\n\n\n

LSI kontzeptua integratzeak funtsezko errealitate estrategiko<\/strong> bat onartzea eta ulertzea dakar: itsas-ingurunearen osasuna baldintzatzen duten aldagai askok lehorrean dute jatorria, eta alderantziz, itsasoan hartzen diren erabaki handietako askok zuzeneko eragina dute lehorrean.<\/p>\n\n\n\n

Lurretik itsasora<\/h4>\n\n\n\n

Egungo plangintzaren aldaketa handienetako<\/strong> bat LSIen aitorpena da. Kontzeptu honek ulertzea eskatzen du itsas-ingurunean eragina duten presio<\/strong> askoren jatorria ez dagoela soilik itsasoan, baizik eta lehorrean ere.<\/p>\n\n\n\n

Itsasertzaren urbanizazioa, portuko azpiegiturak, isuriak edo lurzoruaren erabilera-aldaketak interakzio hauen adibide argiak dira. Lehorrean gertatzen denak uraren kalitatea aldatzen du, sedimentuak nahasten ditu, kostaldeko habitatak eraldatzen ditu eta itsas-sistemaren osasuna baldintzatzen du. Hori dela eta, ez du zentzurik itsasoa planifikatzeak kostaldean gertatzen dena behatu eta aztertu gabe.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ideia hori modu esplizituan agertzen da aipatutako Direktiban, itsas espazioaren antolamenduan lur-itsas interakzioak kontuan hartzea eskatzen duena.<\/strong> Ikuspegi berri honek administrazio-ikuspegitik \u2014espazio bakoitza bereizita gobernatzearenetik\u2014 lurralde-ikuspegi koordinatuago<\/strong> batera igaro nahi du, non garrantzitsua den prozesuak nola konektatzen diren.<\/p>\n\n\n\n

Euskal Herriaren kasuan, gai hau bereziki garrantzitsua<\/strong> da. Intentsiboki okupatutako kostaldea duen lurraldea da, jarduera industrial eta turistikoarekin, eta gainera klima-aldaketak litoralaren gaineko presioa areagotzen ari da. Kostaegoki<\/a> bezalako ekimenek, Ihobek AZTIrekin batera bultzatutakoek, itsas-mailaren igoeraren, olatuen eta uholdeen eszenatokiak itzultzen<\/strong> lagundu dute lurralde- eta hiri-plangintzarako informazio erabilgarri bihurtuz. Honek erakusten du lur-itsas harremana ez dela bigarren mailako kontua<\/strong>, funtsezko gaia baizik: lurzoruaren, hirigintzaren eta kostaldeko azpiegituren gainean hartzen diren erabakiek zuzeneko ondorioak dituzte itsas eta kostaldeko ingurunean.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Itsasotik lurrera<\/h4>\n\n\n\n

Harremana, ordea, ez doa norabide bakarrera. Lehorrak itsasoan eragiten badu, itsasoak ere lehorrean eragiten du<\/strong>. Hau da gaur egungo kostaldeko eta itsas plangintzaren gai nagusietako bat.<\/p>\n\n\n\n

Itsas-mailaren eta tenperaturaren igoera, ekaitzen intentsifikazioa, gazitasuna edo kostaldeko ekosistemen eraldaketa hauek eremu hauek nola okupatzen, babesten eta kudeatzen diren birpentsatera<\/strong> behartzen ari dira. Duela gutxi arte ingurumen-arazo gisa hartzen zena gaur lurralde-, ekonomia- eta segurtasun-kontua<\/strong> ere bihurtu da.<\/p>\n\n\n\n

Horrek erabaki oso zehatzetara<\/strong> eramaten du: pasealeku berri bat diseinatzean aplikatzen den uholdeen kota, olatu handiagoak jasateko dike baten birdiseinua edo kostaldeko eremu esposatutan eraikuntza berririk ez baimentzeko erabakia \u2014hauek guztiak itsas-dinamikaren eta lurralde-plangintzaren menpe daude neurri berean. Kostaldeko administrazioak erabakitzen duenaren eta hirigintzak erabakitzen duenaren arteko muga oso mehea bihurtu da.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Testuinguru honetan, itsasoa planifikatzeak ez du gehiago soilik arrantza, energia edo kontserbaziorako tokia non egon erabakitzea esan nahi. Aldaketa horiek portuetan, hondartzetakon, azpiegitureetan eta giza-populazioetan izango dituzten ondorioak<\/strong> pentsatzea ere bai.<\/p>\n\n\n\n

Politika sektorialen arteko harmonia<\/h4>\n\n\n\n

Gutxiago ikusten den baina erabakigarria den alderdia da litoralean dagoeneko dauden politika sektorialekin harmonizatzea<\/strong>. Badaude dagoeneko Itsas Estrategiak, Litoraleko Lurralde Plan Sektoriala (PTS)<\/a>, Kostako Legea<\/a>, demarka zioko plan hidrologikoak<\/a> eta babestutako eremuen kudeaketa-planak \u2014bakoitzak bere egutegi, agintari eskudun eta logika teknikoa dituena. Itsas-kostaldeko plangintza, ordea, ez da horietako inoren ordezko, haiek koordinatzen saiatzen da.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ideia ez da eskumenak batzea, helburuak batzea baizik. Estuarioetako kudeaketa-planek itsas ingurumen-egoeraren adierazleekin irizpideak partekatu<\/strong> eta ozeanografia-behaketak ekoizten dituen kostaldeko arrisku-proiekzioak integratu<\/strong> beharko dituzte. Praktikan, datu-azpiegitura partekatuak, irizpide komunak eta eskumenak gurutzatzen dituzten kontsulta-prozesuak sortzea esan nahi du, elkar irenstsi edo gainjartzea beharrean. Koordinazio-lan hori da litorala planifikatzeak itsas ekosistemak mantentzen eta garatzen<\/strong> laguntzea ahalbidetzen duena, eremu-banaketa soil bat izatearen ordez.<\/p>\n\n\n\n

Ildo honetan, NAIDERek<\/strong>, AZTIrekin eta Ihoberekin batera, EAEko interesa duten kostaldeko eta litoraleko habitaten klima-aldaketara egokitzapenerako ekintza-plan<\/strong> batean ari da lanean. Zein habitat dauden arriskuan identifikatzea eta haien funtzionaltasun ekologikoa<\/strong> mantentzeko neurri zehatzak proposatzea da helburua.<\/p>\n\n\n\n

Horrelako lan batek historikoki bereizita jardun duten arloen arteko koordinazioa<\/strong> eskatzen du. Kontserbazioak, uraren kudeaketak, lurralde-antolamenduak eta arrantza-sektoreak litoral bera partekatzen dute. Helburu komun baterantz aurreratzeak<\/strong> eskatzen du eremu horiek habitaten egoeraren diagnostiko partekatu batean lan egitea, klima-proiekzio beretara sartzea eta elkarrekin koherenteak diren ekintza-lehentasunak aitortzea. Hor ematen du balioa ekintza-plan<\/strong> batek, dagoenekoen gainean gehitzen den beste tresna gisa ez, baizik sektore desberdinak elkar ulertu eta norabide berean lan egiten laguntzeko esparru gisa.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
irudia. Litoralean eragiten diren erabilera eta presio desberdinen irudikapen grafikoa<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Teknologia berriak eta plangintzaren etorkizuna<\/h4>\n\n\n\n

Guzti hau garatzen ari diren tresnek<\/strong> eusten dute, lan-modua aldatzeko. Biki Digitalen<\/strong> garapenean \u2014urte batzuetan lanean dabilena\u2014 itsas-kostaldeko dinamikak hobeto ulertzeko<\/strong> tresna itxaropentsu gisa aurkezten da. Euskadin, hau dagoeneko abian da AZTIk gidatzen duen Euskal Ozeanografia Operazionaleko Ikerketa Azpiegitura<\/strong> (Euskoos) bidez. Honek azken neurketa-teknologiekin eta metodologiekin lan egiten du, euskal litoralaren erreplika birtualak<\/strong> eraikiz, behaketa errealak eta modelizazio aurreratua integratuz Copernicus eta EMODnet bezalako Europako sateliteekin konektatuta.<\/p>\n\n\n\n

Bestalde, azken urteetan, Adimen Artifizialak<\/strong> ikertzaile eta teknikarientzako laguntzako tresna izateari utzi dio, eta administrazioen, teknologia-zentroen eta litoraleko kudeatzaileen lan-fluxuetan txertatzen hasi da. Integrazio honek produktibitatea baino zerbait gehiago aldatzen du<\/strong> \u2014 planifikatzeko modua bera aldatzen du, ikasi, eguneratu eta ziklo bakoitzarekin hobetzen diren<\/strong> sistemetan oinarrituz.<\/p>\n\n\n\n

Etorkizunera begira, potentzial handiagoa dago oraindik. Kostaldeko eta itsas plangintzak gertaerak zehaztasun handiagoz aurreikusteko<\/strong> eta espazio berean hainbat presiorek dituzten efektuak ebaluatzeko gai diren inguruneetara aurrera egin ahal izango du. Horrek guztiak itsas-kostaldeko lurraldea hobeto planifikatzen<\/strong> lagunduko du, kostaldeko ekosistemen eta politika sektorialen arteko harremanen ezagutzea eta ulermena indartuz.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n