Gasteizek urrats bat gehiago egin du XIX. mendeko bere Zabalgunearen eraldaketa integralerantz, Ensanche 21 Zabalgunea elkarteak (Gasteizko Udalaren menpekoa) garatutako berroneratze urbano multidimentsionaleko proiektuaren emaitzak aurkeztuta. Proiektu horretan NAIDERren laguntza teknikoa izan du Principal Antzokiaren etxadirako, hiriguneko gune enblematikoenetako bat dena. Aurkezpen jardunaldia azaroaren 13ko ostegunean izan zen, Círculo Vitoriano aretoan, Zabalgunea 21 sozietate publikoaren gidaritzapean. Izan ere elkarteak “Zabalgunea, Eko-Barruti Ekintzailea” programa ere bultzatzen du, Vitoria-Gasteiz 2030 Hiri Agenda Ekintzako Planaren barruan.
XIX. mendeko Zabalgunearentzako hiri-laborategi bat
Proposamena, proiektu pilotu erakusgarri gisa diseinatua, etxadi edo eraikin-blokea hiri-berroneratze laborategi bihurtzen du, Zabalgune osora eta hiriko beste auzo batzuetara eskalatu daitezkeen interbideak probatzeko aukera emanez. Proiektuak ikuspegi integrala eskaintzen du, eta dimentsio urbanistikoak, energetikoak, sozialak, ingurumenekoak eta ekonomikoak uztartzen ditu, erdiguneko auzoak dituen erronka nagusiak jorratzeko: biztanleriaren zahartzea, eraikin-parke zaharraren berrikuntza, merkataritza eta jarduera ekonomikoa sustatzea, eta espazio publikoaren eta bizigarritasunaren hobekuntza.
Zabalgunea eraldatzeko emaitza eskalagarria
Erabilitako metodologia guztiz eskalagarria da: analisiak, irtenbideak eta eszenarioak Gasteizko beste etxadi batzuetan edo antzeko egitura urbanistikoak dituzten hirietan aplika daitezke. Ekimen honen bidez, hiriak berroneratze urbano aurreratuaren eredua aktibatzen du, bere iraunkortasun-, berrikuntza- eta ongizate-konpromisoekin lerrokatua.
Lanak hiru eszenatoki estrategiko identifikatzen ditu, Principal antzokiaren etxadiaren etorkizuneko eraldaketa gidatzeko. Bakoitza bere anbizio-mailagatik, kudeaketa-ereduagatik eta inbertsioa eta lankidetza mobilizatzeko gaitasunagatik bereizten da:
- Eszenatoki Berroneratzailea (ikerketa-gomendioa). eraldatzaileena eta eragin handiena duena. Energiaren, mugikortasun iraunkorraren, bizigarritasunaren, aktibazio ekonomikoaren eta hiri-naturaren soluzio aurreratuak integratzen ditu.
- Eszenatoki Berreztailea. esku-hartze nabarmena proposatzen du, baina mugatuagoa. Etxadiaren espazio komuna hobetzea, eraikin-parkean errehabilitazio energetiko sakona egitea eta naturalizazio, irisgarritasun eta bizigarritasun irtenbideak sartzea proposatzen du, barne-morfologia egituraz aldatu gabe.
- Eszenatoki Jasangarria. kontserbadoreena da, energia-errehabilitazio eta irisgarritasun jarduketak bermatuz, eta finantzaketa publiko txikiagoaren beharrarekin.
Hiriarentzako soluzio teknikoen katalogoa
Proiektuak, gainera, Soluzio Teknikoen Katalogo bat barne hartzen du, hainbat arlotan egituratua: energia, naturalizazioa, bizigarritasuna, irisgarritasuna, mugikortasun jasangarria, espazio publikoa, aktibazio ekonomikoa eta talentua. Katalogo honek tresna-kutxa errepikagarri bat eskaintzen du etorkizuneko interbentzioetarako beste manzanetan.
Proposatutako soluzio berritzaileen artean, Pasaporte Berroneratzailea nabarmentzen da: eraikin bakoitzaren egoera diagnostikatzen duen eta hiri- eta klima-helburuekin bat datorren energia-, irisgarritasun- eta bizigarritasun-eredu baterantz aurrera egiteko behar diren urratsak identifikatzen dituen tresna. Komunitate-erabakien orientaziorako gida operatiboa da.
